Vragen betref­fende preventie en andere maat­re­gelen in het kader van natuur­brand


Aan het college van Burgemeester en Wethouders

Grote Markt 1

9712 HN Groningen

Datum: 7 mei 2013

Betreft: schriftelijke vragen door de leden van de raad gesteld overeenkomstig artikel 42 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Groningen betreffende preventie en andere maatregelen in het kader van natuurbrand

Geacht college,

Nederland heeft een droge periode achter de rug. Deze droogte is niet geheel ongevaarlijk voor onze provincie, zo bleek onder andere uit de flinke brand in het natuurgebied in Meerstad van 9 april jl.[1] En dit was niet het eerste jaar dat onze gemeente te kampen kreeg met een natuurbrand. In de zomer van vorig jaar nog, brandde een groot gedeelte van natuurgebied de Kardinge af. [2]

Gevaren van natuurbrand

Natuurbranden ontstaan meestal door onvoorzichtigheid, of kwaadwillendheid van mensen en kenmerken zich in droge periodes door onvoorspelbaarheid en de hoge snelheid waarmee het vuur zich verspreidt.[3] Dit is een enorme klap voor de flora en fauna; het kan decennialang duren voor de natuur zich volledig hersteld heeft. [4] Bovendien vinden veel dieren de dood bij een dergelijke brand. Dan is er nog het gevaar voor de mens; bezoekers van een natuurgebied, of camping, kunnen ingesloten raken door een natuurbrand. Verschillende partijen werken dan ook op landelijk en regionaal niveau samen, om voorlichting, handhaving en zicht op brandgevaar te bevorderen. Zo zijn er meerdere natuurgebieden waar risicofactoren, als de luchtvochtigheid, worden gemeten, die direct doorgespeeld worden aan de regionale hulpdiensten.[5] In het rapport “Natuurbranden” van de Inspectie OOV (Openbare Orde en Veiligheid) staat dat de kans op onbeheersbare natuurbranden in Nederland groot is. [6]

In de “Handreiking Landelijke Boodschap Natuurbrand 2013” komen we het volgende tegen:

“Wat doet de overheid aan natuurbrandpreventie?

De brandweer treft samen met (recreatie) ondernemers, natuurbeheerders, defensie en gemeenten diverse voorbereidingen. Op de eerste plaats wordt een gebied zo beheerd dat brand weinig kans krijgt. Er wordt bijvoorbeeld in de gebieden begroeiing geplant die minder brandgevoelig is. In veel bossen is de afgelopen decennia stelselmatig naaldhout vervangen door loofhout dat veel meer water vasthoudt. Ook wordt gezorgd voor goede vluchtplannen, vluchtwegen en bereikbaarheid voor hulpdiensten en voldoende bluswatervoorzieningen in natuurgebieden. Bij gebouwen en bijvoorbeeld bedrijven- en recreatieterreinen wordt toegezien op ontvluchtingsmogelijkheden, ontruimingsplannen en bereikbaarheid- en bluswatervoorzieningen. De hulpdiensten oefenen regelmatig samen met de betrokkenen zoals bijv. de natuureigenaren en campingeigenaren hoe te handelen bij een calamiteit. Als er toch brand uitbreekt, wordt de schade zo klein mogelijk gehouden door de inzet van extra materieel en mankracht. Ook maken gemeenten samen met beheerders en hulpdiensten afspraken over wijze van handelen en communicatie om zodoende goed voorbereid te zijn bij bosbranden. Taken en procedures worden regelmatig geactualiseerd.” [7]

Naar aanleiding hiervan willen wij u graag de volgende vragen stellen.

1. Bent u op de hoogte van de recente natuurbrand in Meerstad?

2. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat natuurbrand een gevaar is voor mens, dier en natuur en dat de gemeente een taak en verantwoordelijkheid heeft in het voorkomen van natuurbrand?

3.Wat wordt er in de gemeente Groningen gedaan ter preventie van natuurbranden?

4. Is er momenteel inzichtelijk waar en waarom het risico op natuurbrand groot is (bijvoorbeeld door nabijheid van een autoweg) en welke maatregelen omtrent natuurbrand nodig zijn(zoals vluchtroutes)? Zo nee, waarom niet?

5. Is er een samenwerkingsverband tussen terreinbeheerders, waterschappen, gemeentes provincie, en andere relevante betrokken partijen zoals hierboven beschreven, voor de aanpak van natuurbranden? Zo nee, bent u bereid om samenwerking te zoeken met bovengenoemde partijen en inzichtelijk te maken waar het risico op natuurbrand groot is en hoe dit risico verholpen, dan wel beperkt kan worden? Zo nee, waarom niet?

6. Bent u bereid om, indien dit niet al gebeurt, mensen die in onze gemeente natuur bezoeken middels natuurgebieden, campings, of landgoed, voor te lichten ter bevordering van natuurbrandpreventie (zoals onder andere de Inspectie OOV aanraadt)? Zo ja op welke wijze en termijn? Zo nee, waarom niet?

Met vriendelijke groet,

Gerjan Kelder

Fractievoorzitter Partij voor de Dieren Groningen

[1] http://www.dichtbij.nl/groningen/112/artikel/2725692/fikse-natuurbrand-in-meerstad.aspx

[2] http://www.112groningen.nl/Groningen/nieuws/19458/forse-natuurbrand-bij-kardinge-kost-half-voetbalveld-grond-video.html

[3] www.risicokaart.nl

[4] http://www.overijssel.nl/thema%27s/veiligheid/risicokaart/informatie-risico%27s/natuurbrand/

[5] http://www.bosschap.nl/cmsAdmin/uploads/landelijke-natuurbrand-boodschap-versie-2-0-03102012def_001.pdf

[6] http://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CDQQFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.rijksoverheid.nl%2Fbestanden%2Fdocumenten-en-publicaties%2Frapporten%2F2011%2F05%2F11%2Fonderzoek-natuurbranden%2Fioov-natuurbranden.pdf&ei=rMZrUb_TAYfGPIHzgKAK&usg=AFQjCNFK114sBxGkJ9NW-yylk10iz_Iqpw&sig2=3UKNf5S6UrNY8iIQ2yimEg&bvm=bv.45175338,d.d2k

[7] http://www.bosschap.nl/cmsAdmin/uploads/landelijke-natuurbrand-boodschap-versie-2-0-03102012def_001.pdf

door de leden van de raad gesteld overeenkomstig artikel 42 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Groningen.

2013 – Nr. 39.
VRAGEN van PvdD van de heer G.J. Kelder betreffende preventie en andere maatregelen in het kader van natuurbrand.
(Binnengekomen: 27 mei 2013.)

Het college beantwoordt de vragen als volgt:

1. Bent u op de hoogte van de recente natuurbrand in Meerstad?

Ja, het college is op de hoogte van de bedoelde natuurbrand. Uit informatie van de brandweer blijkt dat het om een relatief geringe brand ging.

2. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat natuurbrand een gevaar is voor mens, dier en natuur en dat de provincie een taak en verantwoordelijkheid heeft in het voorkomen van natuurbrand?

Of een brand gevaar oplevert voor mens, dier en natuur is sterk afhankelijk van zowel de omvang als de locatie van de brand.
Wij lezen uw vraag verder zo dat u bedoelt te vragen of het college het met de Partij van de Dieren eens is dat de gemeente (in plaats van de provincie) een taak en verantwoordelijkheid heeft in het voorkomen van natuurbrand.

Wat betreft de brandweertaak en preventie daaronder begrepen, trekt de gemeente Groningen samen op met de 22 andere Groninger gemeenten in de regionale brandweer, die per 1 januari 2014 opgaat in de Veiligheidsregio Groningen.

Een en ander impliceert dat de risico-inventarisatie en het beleid dat daaruit voort- vloeit ten aanzien van bijvoorbeeld preventie, in regionaal verband wordt gewogen en vastgesteld.
Ook elders in Nederland worden deze zaken in regionaal verband geregeld.
De regio en ook de gemeente Groningen onderkennen hun verantwoordelijkheid ten aanzien (preventie van) natuurbranden. Natuurbranden vormen op grond van het in regionaal verband vastgestelde risicoprofiel een gering risico.

Overigens geldt er in het land een systeem van "expertregio’s" die ten aanzien van een binnen hun grenzen geldend extra risico zich nadrukkelijk organiseren.
Deze expertregio’s kunnen hun diensten verlenen als in andere regio’s het betreffende risico zich voordoet. Zo zijn er afspraken met de Gelderse regio’s die expertregio zijn op het gebied van bos- en heidebranden. In voorkomende gevallen kunnen zij ook onze regio ondersteunen bij natuurbranden, meÌt daartoe geëigend materieel en materiaal. Tot slot kan gemeld worden dat natuurgebieden in de gemeente Groningen niet een dergelijke omvang hebben dat met brand aldaar gevaarlijke en onbeheersbare situaties kunnen ontstaan.

3. Wat wordt er in de gemeente Groningen gedaan ter preventie van natuurbranden?

Het risico op natuurbranden in de regio Groningen is - vergeleken met regio’s die over meer bos en hei beschikken- relatief klein. Om die reden wordt aangesloten bij landelijke campagnes ten aanzien van preventie van natuurbranden, maar worden geen aanvullende eigen regionale initiatieven ondernomen.
Wel wordt - afhankelijk van de kleurencode die landelijk wordt afgegeven ten aanzien van de brandgevoeligheid van natuur (bijv. in tijden van langdurige droogte) - preventief extra rekening gehouden met het brandrisico in de natuur. De brandweer zal in langdurige droge perioden bij een natuurbrand sneller uitrukken en sneller en omvangrijker opschalen.
In terreinen waar een reëel risico bestaat op brand, waarschuwen de terrein beherende organisaties de bezoekers nadrukkelijk op dit risico en het gevaar dat hier uit voortvloeit.

4. Is er momenteel inzichtelijk waar en waarom het risico op natuurbrand groot is (bijvoorbeeld door nabijheid van een autoweg) en welke maatregelen omtrent natuurbrand nodig zijn(zoals vluchtroutes)? Zo nee, waarom niet?

Ja, bedoelde risico’s worden in de regio Groningen en in het bijzonder in de gemeente Groningen als relatief laag ingeschat. Hierbij speelt mee dat veel natuurterreinen in de regio Groningen een hoge grondwaterstand hebben, waarmee het risico van moeilijk beheersbare natuurbranden vrijwel uitgesloten is.
De voor natuurbrand gevoelige natuurterreinen in de regio Groningen hebben niet een dusdanige grootte dat besloten zou moeten worden tot de aanleg van vluchtwegen.

5. Is er een samenwerkingsverband tussen terreinbeheerders, waterschappen, gemeentes provincie, en andere relevante betrokken partijen zoals hierboven beschreven, voor de aanpak van natuurbranden? Zo nee, bent u bereid om samenwerking te zoeken met bovengenoemde partijen en inzichtelijk te maken waar het risico op natuurbrand groot is en hoe dit risico verholpen, dan wel beperkt kan worden? Zo nee, waarom niet?

Zoals eerder opgemerkt wordt het betreffende risico in de gemeente Groningen als relatief laag ingeschat. Dit oordeel is gebaseerd op landelijke normen. Voor zover er afspraken in de regio zijn, zijn die van oudsher op lokaal niveau gesloten. Zo zijn er bijvoorbeeld afspraken met omliggende agrarische bedrijven rond de bossen in de gemeente Haren.
Overigens zijn vrijwel alle natuurgebieden in de regio Groningen in eigendom bij de terreinbeherende organisaties als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Stichting het Groninger Landschap. Deze organisaties hebben een calamiteitenhandboek waarin staat beschreven hoe te handelen bij natuurbranden.


6. Bent u bereid om, indien dit niet al gebeurt, mensen die in onze gemeente natuur bezoeken middels natuurgebieden, campings, of landgoed, voor te lichten ter bevordering van natuurbrandpreventie (zoals onder andere de Inspectie OOV aanraadt)? Zo ja op welke wijze en termijn? Zo nee, waarom niet?

De regio Groningen participeert in de landelijke campagnes die gericht zijn op preventie van brand. Daarin wordt onder meer aandacht besteed aan natuurbranden, risico’s van gebruik van barbecues in de open natuur etc.Door participatie in deze campagnes, wordt ook door de regio Groningen aandacht aan deze risico’s besteed.

Help mee aan een beter Groningen!

    Word actief Doneer