Schrif­te­lijke vragen betref­fende het schijnbaar belem­meren van de rechtsgang bij de bomenkap bij de Der Aa-kerk


Indiendatum: feb. 2020

Geacht college,

Afgelopen dinsdag berichtte het Dagblad van het Noorden dat de gemeente Groningen een nieuwe juridische procedure over de bomen bij de Der Aa-toren in Groningen had voorkomen door te kappen. Drie bomen, een eik, een kastanje en een linde, werden gistermorgen omgehakt. Dat gebeurde volgens het bericht in het dagblad vlak voordat de Raad van State met de gemeente wilde bellen om een nieuwe procedure te bespreken.

Stichting Bomenridders stelde dit weekeinde schriftelijk beroep in tegen de uitspraak van de rechtbank over de bomenkap en daarbij werd, volgens de berichtgeving, gevraagd de kapvergunning voorlopig te schorsen. De Groninger rechtbank deed dat vorig jaar ook.

Volgens een woordvoerder van de Raad van State hoeft een gemeente niet met kappen te wachten als er een voorlopige voorziening is aangevraagd, maar doen overheden dat doorgaans wel, zo wordt in het dagblad gesteld. De stichting Bomenridders ging ervan uit dat de gemeente zou wachten tot alle juridische mogelijkheden om bezwaar te maken, waren uitgeput. Na een (nieuwe) voorlopige voorziening was er nog tijd genoeg om de bomen bij een voor de gemeente gunstige uitspraak voor het broedseizoen (15 maart) weg te halen.

De Partij voor de Dieren wil u hier graag enkele vragen over stellen.

  1. Is de berichtgeving in het Dagblad van het Noorden volgens u een correcte weergave van de feiten? Zo nee, waarom niet?
  2. Is het correct dat de juridische afdeling van de gemeente vorige week al op de hoogte was van het verzoek bij de Raad van State? En zo ja, heeft deze afdeling het college ook op de hoogte gebracht van de verdere juridische stappen die de stichting Bomenridders van plan was te nemen?
  3. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat actieve burgers, waarmee wij burgers of groepen burgers bedoelen, die zich belangeloos inzetten voor de publieke zaak, gekoesterd dienen te worden?
  4. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat u, met uw handelen in deze, burgers de mogelijkheid voor een verdere juridische procedure hebt ontnomen en hiermee een correct verloop van de rechtsgang hebt gesaboteerd? Kunt u zich voorstellen dat de Partij voor de Dieren dit onbehoorlijk bestuur vindt?
  5. Frits Poelman spreekt er vandaag in het Dagblad van het Noorden schande van. “De huidige gang van zaken is een klap in het gezicht van al die Stadjers die zich het lot van het plantsoentje aantrekken.” Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat u door dit handelen de afstand tussen de burger en het bestuur groter maakt? Zo nee, waarom niet?
  6. De Stichting Bomenridders is maandag opnieuw naar de rechter gestapt om de kap van 92 bomen op Zernike tegen te houden. Kunt u ons garanderen dat u ditmaal de rechtstaat zult respecteren en de bomen pas zult kappen, indien alle juridische wegen voor de Stichting Bomenridders zijn uitgeput?

Met vriendelijke groet,

Kirsten de Wrede

Partij voor de Dieren

Indiendatum: feb. 2020
Antwoorddatum: 12 feb. 2020

Geachte heer, mevrouw,

Hierbij doen wij u ons antwoord toekomen op de vragen ex art. 38 RvO van mevrouw K. de Wrede van de PvdD over het schijnbare belemmeren van de rechtsgang bij de bomenkap bij de Der Aa-kerk.

De brief van de vragensteller treft u als bijlage aan.

De herinrichting van het Akerkhof is onderdeel van het project Bestemming Binnenstad. De bussen gaan in de binnenstad een andere route rijden. Hierdoor ontstaat op een aantal locaties ruimte voor een nieuwe inrichting van de openbare ruimte, waarbij we de voetganger op de eerste plaats zetten. Dit geldt ook voor het Akerkhof, waar we het plein omvormen tot een lichte en aantrekkelijke verblijfsplek met veel aandacht voor cultuurhistorie, groen en meer biodiversiteit door het aanbrengen van circa 300m2 plantvakken met hoogwaardige speciaal op deze plek afgestemde beplanting. Het plein krijgt niet-commerciële zitplekken waar iedereen welkom is.

Het herinrichtingsplan is op een zorgvuldige manier met de inbreng van omwonenden, ondernemers, erfgoedspecialisten en milieuorganisaties (waaronder De Bomenridders) ontwikkeld. Daarin hebben wij meerdere (en soms tegengestelde belangen) zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. Dit heeft geleid tot een voorlopig ontwerp dat in mei 2018 met een grote meerderheid in de gemeenteraad is vastgesteld.

De Bomenridders hebben beroep aangetekend tegen de kapvergunning. Om aanvullende informatie te verkrijgen over de kwaliteit van de bomen heeft de rechtbank gedurende het proces opdracht gegeven aan StAB om dit te onderzoeken. StAB is een zelfstandige stichting en kan alleen worden
ingeschakeld door rechtbanken en de Raad van State. De adviseurs van StAB

zijn deskundig op het gebied van het omgevingsrecht, in het bijzonder de fysieke

leefomgeving. Uit zowel de Bomen-effect-analyse (BEA), als het aanvullende

onderzoek door StAB, is gebleken dat de gekapte bomen een verminderde

kwaliteit hebben en/of ziek zijn met een verhoogde kans op tak- en stambreuk en

mogelijke aantasting van de monumentale kastanjebomen rond de toren. Ook

waren de gekapte bomen niet karakteristiek of (potentieel) monumentaal.

Op basis van de ontvangen bezwaren, het coalitieakkoord met meer aandacht

voor groen en het rapport van StAB naar de kwaliteit van de bomen, is voor de

zitting van de Rechtbank besloten om alsnog twee bestaande bomen in te passen

in het plan. Zowel de BEA als het StAB rapport geven aan dat de twee behouden

bomen nog van voldoende kwaliteit zijn. Hierdoor vielen alleen de drie zieke

bomen nog onder de kapvergunning. Hierover bent u op 6 november 2019 door

middel van een raadsbrief geïnformeerd. De inpassing van de twee bomen is

voorafgaand aan het collegebesluit met een afvaardiging van De Bomenridders

besproken, maar zij gaven aan dit niet voldoende te vinden.

De uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland op 23 januari 2020 over de

verleende kapvergunning voor de kap van drie bomen, het verwijderen van

houtopstand en het verplaatsen van één boom geeft aan dat de gemeente in

redelijkheid heeft kunnen besluiten om de kapvergunning voor de drie bomen te

handhaven. Het beroep van De Bomenridders is door de rechtbank voor een deel

niet ontvankelijk en voor het overige deel ongegrond verklaard.

Beantwoording vragen

1. Is de berichtgeving in het Dagblad van het Noorden volgens u een correcte

weergave van de feiten? Zo nee, waarom niet?

De berichtgeving geeft, voor wat betreft de reactie van de gemeente, een correct

beeld. Wij kunnen uiteraard niet spreken voor de reactie van De Bomenridders.

Wel nemen we met klem afstand van het beeld dat mogelijk kan ontstaan dat de

gemeente de kap zou hebben doorgezet om zo bewust hoger beroep te

voorkomen.

De datum van 15 maart (zoals in het artikel genoemd) als begin van het

broedseizoen is geen juridisch harde datum. In het geval van een warm voorjaar

begint het broedseizoen al medio februari. Daarom is besloten om de bomen te

kappen voordat de vogels gaan broeden. Zoals u weet heeft de gemeente de kap

van de drie bomen inmiddels gecompenseerd door drie bomen in de Astraat en

drie bomen in de Brugstraat te planten.

2. Is het correct dat de juridische afdeling van de gemeente vorige week al op de

hoogte was van het verzoek bij de Raad van State? En zo ja, heeft deze afdeling

het college ook op de hoogte gebracht van de verdere juridische stappen die de

stichting Bomenridders van plan was te nemen?


De Bomenridders hebben het hoger beroep en een voorlopige voorziening op

1 februari jl. per mail bij de Raad van State ingediend. De juridische afdeling

was in de week die u noemt niet op de hoogte dat er hoger beroep was

ingediend door De Bomenridders. Dat was immers in die week ook niet het

geval. Daarbij is het goed te benadrukken dat enkel een aankondiging dat

men mogelijk een voorlopige voorziening gaat indienen, niet kan worden

opgevat als een juridisch relevant gegeven.

De gemeente heeft op dinsdag 28 januari jl. opdracht gegeven aan een

gespecialiseerd bedrijf om de kap uit te voeren. De kap is ingepland op

maandag 3 februari om 08:00 uur, omdat de overlast voor het verkeer dan

zoveel mogelijk beperkt is. Om 11:15 uur kreeg de medewerker ter plaatse

een telefoontje dat de Raad van State had gebeld over het ingediende hoger

beroep en de voorlopige voorziening. Men was toen bezig met

opruimwerkzaamheden na de kap. De overige werkzaamheden, namelijk de

kap van het houtopstand en de verplaatsing van de boom zijn daarna

stilgelegd in afwachting van de voorlopige voorziening.

3. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat actieve burgers, waarmee wij

burgers of groepen burgers bedoelen, die zich belangeloos inzetten voor de

publieke zaak, gekoesterd dienen te worden?

Ja, wij vinden hun inbreng belangrijk. Voor de ontwikkeling van dit plan,

hebben wij met veel inwoners en belangengroeperingen gesproken, zoals

omwonenden, ondernemers, Stichting Groninger Kerken, De Bomenridders,

Milieufederatie en de IVN. Op basis van onder andere de bezwaren en meer

aandacht voor groen in het coalitieakkoord, hebben wij besloten om twee van

de bestaande bomen alsnog te behouden door ze in te passen in het ontwerp.

4. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat u, met uw handelen in deze,

burgers de mogelijkheid voor een verdere juridische procedure hebt ontnomen

en hiermee een correct verloop van de rechtsgang hebt gesaboteerd? Kunt u

zich voorstellen dat de Partij voor de Dieren dit onbehoorlijk bestuur vindt?

Wij hebben de juridische procedure correct doorlopen. Met de uitspraak van

de Rechtbank op 23 januari jl. is de kapvergunning van kracht en heeft de

gemeente het recht om de bomen te kappen. De volledige termijn van 6

weken hoeft niet te worden afgewacht. In verband met de waarschijnlijk

vroege start van het broedseizoen in verband met de zachte winter, hebben

wij besloten de bomen op korte termijn te kappen. Het door De Bomenridders

ingediende hoger beroep en voorlopige voorziening en de daadwerkelijke kap

hebben elkaar gekruist.

5. Frits Poelman spreekt er vandaag in het Dagblad van het Noorden schande

van. “De huidige gang van zaken is een klap in het gezicht van al die Stadjers

die zich het lot van het plantsoentje aantrekken.” Bent u het met de Partij voor

de Dieren eens dat u door dit handelen de afstand tussen de burger en het

bestuur groter maakt? Zo nee, waarom niet?

De kap van bomen roept altijd veel emoties op, ook in dit geval. Voor de kap

hebben wij de daarvoor geldende juridische procedure gevolgd. De gemeente

heeft een omgevingsvergunning aangevraagd voor de kap en verplaatsing van

een boom om de herinrichting van het Akerkhof mogelijk te maken. Deze

vergunning is door het college verleend. Hiertegen staat bezwaar open, waar

onder andere De Bomenridders gebruik van hebben gemaakt. De

bezwarencommissie heeft partijen gehoord en een advies gegeven aan het

college, namelijk het in stand laten van de verleende vergunning. Dit advies

heeft het college overgenomen. Tegen dit besluit van het college is beroep bij

de Rechtbank mogelijk en kan een voorlopige voorziening worden

aangevraagd. Ook hier hebben De Bomenridders gebruik van gemaakt. De

voorlopige voorziening is toegekend en de gemeente heeft de uitspraak van

de rechtbank afgewacht. De rechtbank heeft StAB de kwaliteit en waardering

van de bomen laten beoordelen en heeft dit oordeel meegenomen in haar

beslissing, net als het gewijzigde besluit van het college om twee bestaande

bomen in te passen. Met de uitspraak van de rechtbank op 23 januari jl. is de

kapvergunning weer van kracht geworden. Er is geen sprake van een

opschortende werking, waardoor kap is toegestaan. Wij zijn van mening dat

we in deze situatie correct hebben gehandeld, zoals hierboven toegelicht.

6. De Stichting Bomenridders is maandag opnieuw naar de rechter gestapt om de

kap van 92 bomen op Zernike tegen te houden. Kunt u ons garanderen dat u

ditmaal de rechtstaat zult respecteren en de bomen pas zult kappen, indien alle

juridische wegen voor de Stichting Bomenridders zijn uitgeput?

De Bomenridders hebben een voorlopige voorziening bij de rechtbank

aangevraagd ten aanzien van de geplande bomenkap op Zernike. De uitkomst

daarvan wachten we af. Deze uitspraak zullen wij uiteraard respecteren.

Wij hoeven niet alle bezwaar- en beroepsmogelijkheden af te wachten. In dit

geval zou dat leiden tot jarenlange vertraging en aanzienlijk extra kosten.

Voor de Zernike Campus en de gebruikers ervan is het van belang dat de

herinrichting voortvarend kan worden voortgezet.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, secretaris,

Koen Schuiling Christien Bronda