Schrif­te­lijke vragen over bezwaar­pro­cedure vergunning vossen­jacht


Geacht college,

26 februari jl. was op EenVandaag te zien hoe het Groninger Landschap aankondigde vossen in onze gemeente dood te schieten. [1] Dit in het kader van “weidevogelbescherming”. Alhoewel voor de vos een vrijstelling geldt, hetgeen kortweg inhoudt dat het dier altijd mag worden doodgeschoten, heeft de provincie Groningen zeer recentelijk, op grond van de Wet natuurbescherming, aan de Faunabeheereenheid Groningen ontheffing verleend voor het doden van vossen met behulp van lichtbakken, ten behoeve van de bescherming van weidevogels in de weidevogelkerngebieden.[2] Dit betekent dat de dieren ook ’s nachts mogen worden dood geschoten.

Via de ambtelijke weg hebben wij begrepen dat er in november al 19 vossen waren dood geschoten in 2019 in onze gemeente, waarvan 4 op gronden die in eigendom waren van de gemeente. Nu is dat niet echt nieuws: in 2018 zijn er in de provincie Groningen 749 vossen dood geschoten, in 2017 856. Dit zijn de officiële slachtoffers van de Wildbeheereenheden in onze provincie, het werkelijke aantal kan nog hoger zijn.

In het vrij recent in de Provinciale Staten aangenomen Faunabeheerplan lezen we dat vrijstelling kan worden verleend ter voorkoming van in het lopende of daaropvolgende jaar dreigende schade. [3] De vos betreft zo’n “vrijgestelde soort”. Het zogenaamde “predatiebeheer” heeft een extra hoge vlucht genomen met het in 2018 gesloten weidevogelconvenant.[4] In één van de bijlagen van het Faunabeheerplan zien we dat ook onze gemeente verschillende weidevogelgebieden telt: Kardinge, Wolddijk – Koningslaagte, Paddepoel, Reitdiep- Noord, en rondom het Aduarderdiep.

De afname van de weidevogels is niet het gevolg van predatie, maar vooral van verandering in agrarisch gebruik van het land, zoals raaigras, diepontwatering, mestinjectie en het gebruik van talloze giffen zoals pesticiden. [5] [6] [7] (Ook worden in het buitenland ontzettend veel vogels door jagers doodgeschoten, alhoewel de jacht op de grutto in Frankrijk op dit moment even aan banden is gelegd. [8]) Voor zowel boeren als jagers zijn er echter (financiële) voordelen verbonden aan het beschuldigen van vossen, kraaien, marters en reigers als hoofdoorzaak van de afname van weidevogels. [9] [10]

In de pachtcontracten die de gemeente Groningen met jagers heeft, is daadwerkelijk opgenomen dat plezierjacht op gronden in eigendom van de gemeente Groningen verboden is. De Partij voor de Dieren is daar erg blij om en wil dit college (nogmaals) prijzen vanwege het duidelijke standpunt over de plezierjacht. Helaas is er nog veel werk aan de winkel om het doodschieten van dieren in onze gemeente uit te bannen. In het kader van beheer mag immers geschoten worden op bijvoorbeeld hazen, konijnen, ganzen en vossen. We willen u graag enkele vragen stellen over het doodschieten van de vos in onze gemeente.

  1. Laten we, om te beginnen, uitgaan van het feit dat het doodschieten van vossen gebeurt om de populatie te verkleinen en de vermeende schade die door vossen zou worden veroorzaakt, te verkleinen. Er zijn vier vossen gedood op grond die eigendom is van de gemeente Groningen, dan wel Bureau Meerstad. Het gaat hier niet om weidevogelgebieden. Op grond van welke, te verwachten schade, zijn deze vossen doodgeschoten?
  2. Er zijn verschillende wildbeheereenheden actief in onze gemeente. Kunt u uiteen zetten welke dat zijn en in welke gebieden zij dieren doden? Heeft u contact met hen gezocht in verband met het verbod op de plezierjacht op grond die eigendom is van de gemeente Groningen?
  3. In de beantwoording van onze technische vragen over het doden van vossen in onze gemeente, lijkt u te suggereren dat u geen jacht op vossen meer zal dulden op gronden die in uw eigendom zijn, ook niet op de gronden van Meerstad, zodra die eigendom worden van de gemeente Groningen. Bedoelt u hiermee dat er op gronden in eigendom van de gemeente Groningen, niet alleen geen plezierjacht meer plaats zal vinden, maar ook geen “beheer”? En zult u dit opnemen in de pachtcontracten?
  4. In hoeverre vindt u het acceptabel dat in de gemeente Groningen binnenkort wederom vossen worden gedood vanwege de weidevogels? Bent u bereid het doodschieten van vossen in de gemeente te ontmoedigen in bijvoorbeeld uw contacten met LTO Noord en het Groninger Landschap? Zo ja, kunt u ons hierover informeren? Zo nee, waarom niet?
  5. De recente ontheffing maakt het mogelijk ook ’s nachts met behulp van lichtbakken op vossen te schieten, van 15 januari tot en met 30 juni en is van nu tot in december 2024 geldig. Jacht brengt in een dichtbevolkt land als Nederland altijd risico’s met zich mee.[11] In 2012 is een 71-jarige man in Drenthe doodgeschoten bij de nachtelijke jacht op vossen met lichtbakken.[12] Hoe schat u de gevolgen voor de veiligheid van onze burgers in, nu er ook ’s nachts met geweren geschoten mag worden in grote delen van de gemeente? (zie voor waar deze ontheffing geldig is de kaartjes achterin de ontheffing [13]) Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat de orde en veiligheid voor onze burgers hiermee in het geding is? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke stappen gaat u zetten om dit aan banden te leggen?
  6. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat het niet alleen voor mensen en (overige) dieren gevaarlijk is om ’s nachts te lopen schieten, maar dat het ook ten koste gaat van de rust in het buitengebied?
  7. De provincie erkent in de ontheffing dat het (’s nachts) schieten tijdens het broedseizoen tot verstoring van vogels kan leiden, maar stelt dat het bestrijden van de vos daar tegenop weegt. Hoe wenselijk acht u de verstoring van het broedseizoen?
  8. De jaarronde jacht op vossen heeft als gevolg dat ook zwangere en zogende moervossen worden dood geschoten en dat welpen alleen achterblijven. Om leed te voorkomen (!) moeten jagers, volgens de eerder genoemde ontheffing die ’s nachts schieten mogelijk maakt, indien mogelijk op zoek naar de welpen en ze doodschieten. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat deze walgelijke en barbaarse misstanden niet thuishoren in een zich beschaafd noemend land en al helemaal niet in een gemeente die zichzelf diervriendelijk noemt? Welke conclusies verbindt u hieraan?
  9. Sommige partijen stellen dat er sprake is van een muizenplaag in de gemeente Groningen. De Partij voor de Dieren zou liever spreken van een succesvolle soort. Hoe dan ook, het lijkt daarom merkwaardig de vos te willen bejagen terwijl deze bekend staat als een grote muizeneter. Hoe oordeelt u over de – ogenschijnlijke – spanning tussen de jacht op vossen enerzijds en de vermeende overlast van muizen anderzijds?
  10. In vraag 1 namen we als uitgangspunt dat de jacht op vossen plaats heeft om de populatie kleiner te maken. In werkelijkheid is dat niet zo. Het is algemeen bekend dat de intensieve jacht op vossen wordt gecompenseerd door grotere worpen van de moervos. Vossen zijn zeer territoriale dieren: op een bepaald moment wordt de populatie in een gebied niet groter, ook al is er voldoende voedsel. Mede hierom is de jacht op vossen in Luxemburg al jaren verboden, omdat onderzoek heeft uitgewezen dat de populatie niet groter wordt als er niet op de dieren gejaagd wordt.[14] De vossenjacht is ook in Schotland (2002), Engeland en Wales (2005) officieel verboden en hier is het aantal vossen gedaald, in tegenstelling tot de verwachtingen van de pro-jachtlobby.[15] Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat de jacht op vossen geen enkel (redelijk) doel dient en zou moeten worden afgeschaft? Zo ja, welke conclusies trekt u hieruit? Zo nee, waarom niet?
  11. Het doodschieten van vossen leidt niet tot minder vossen, maar wel tot onaanvaardbaar dierenleed in uw gemeente en bovendien tot een aantasting van de openbare orde en veiligheid. Dit maakt u een belanghebbende en betekent dat u bezwaar kunt aantekenen tegen dit besluit. Bent u hiertoe bereid? En zo nee, waarom niet?
  12. Het Corona virus is ontstaan in de interactie tussen mensen en dieren, zoals alle zoönosen en past in het rijtje van SARS, Mexicaanse griep, Ebola en HIV. [16] In China zijn naar aanleiding van de Corona uitbraak de zogenaamde “wet markets” verboden, markten waar grote hoeveelheden wilde dieren worden verhandeld en ter plekke geslacht. [17] Ook de intensieve veehouderij is een bron van zoönosen. [18] De ziekte van Lyme, die eveneens steeds meer voorkomt en wordt overgebracht door besmette teken, is een zoönose. [19] Twee jaar geleden is wetenschappelijk onderzoek verschenen waarin wordt gesteld dat een hogere dichtheid van vossen het risico op Lyme voor mensen verkleint. [20] Hoe het ook zei, bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat (ook) het fenomeen “zoönosen” ons dwingt om kritisch te reflecteren op onze omgang met dieren?

[1] https://eenvandaag.avrotros.nl/item/dankzij-het-zendertje-van-vos-aone-kan-de-grutto-beter-worden-beschermd/

[2] https://www.provinciegroningen.nl/fileadmin/user_upload/Documenten/Bekendmakingen/Wet_Natuurbescherming/Besluit_wet_natuurbescherming_Stichting_Faunabeheereenheid_Groningen.pdf

[3] https://groningen.faunabeheereenheid.com/wp-content/uploads/sites/2/2019/12/FBP-Groningen-2019-2024.pdf (blz. 40)

[4] https://www.groningerlandschap.nl/assets/uploads/2018/05/BuroNIV_ActieplanWeidevogelsGroningen_WEB.pdf

[5] https://www.boerderij.nl/Home/Achtergrond/2019/3/RUG-minder-wormen-voor-weidevogels-door-drijfmest-401985E/

[6] https://www.omropfryslan.nl/nieuws/942572-hongersnood-onder-gruttokuikens-fryslan-door-tekort-aan-insecten

[7] https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=25932

[8] https://www.friesevogelwachten.nl/assets/media/doc/3-41-bfvw-nr6-petitie-spread.pdf

[9] https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2020/02/24/rvo-nl-keert-712-miljoen-euro-uit-voor-natuurbeheer

[10] Het “predatorbeheer” versterkt de band tussen jager en boer en draagt eraan bij dat de meeste jagers hun benodigde 40 ha aan jachtterrein wel krijgen. Het wild dat ze schieten kan verkocht worden om op te zetten, of wordt, zoals bij vogels en reeën, verkocht aan restaurants. Het jachtterrein van de jager dient voorts om te “oogsten uit de natuur”.

[11] https://www.faunabescherming.nl/2017/09/20/jacht-maakt-meer-kapot-dan-lief-is/

[12] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/werkstraf-geeist-voor-jachtongeluk-drenthe~b0835688/

[13] https://www.provinciegroningen.nl/fileadmin/user_upload/Documenten/Bekendmakingen/Wet_Natuurbescherming/Besluit_wet_natuurbescherming_Stichting_Faunabeheereenheid_Groningen.pdf

[14] https://wilderness-society.org/success-for-fox-hunting-ban-in-luxembourg/

[15] https://www.animalstoday.nl/vossenjacht-werkt-averechts/

[16] https://www.nemokennislink.nl/publicaties/dieren-als-doorgeefluik/

[17] https://www.businessinsider.nl/wuhan-coronavirus-chinese-wet-market-photos-2020-1/

[18] https://www.rivm.nl/is-er-link-tussen-veehouderij-en-voorkomen-van-zoonosen-bij-mensen-in-nederland

[19] https://www.rivm.nl/rivm/kennis-en-kunde/expertisevelden/zoonosen

[20] https://www.tekenbeetziekten.nl/wp-content/uploads/2019/04/Hofmeester-2017-Vossen-en-Lyme.pdf