Schrif­te­lijke vragen over Stop op Geiten­hou­de­rijen


Geacht college,

Mensen die in de nabijheid van een geitenhouderij wonen, hebben meer kans op longontsteking dan gemiddeld. Dit werd in 2018 door het RIVM (Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu) naar buiten gebracht. [1] Daarnaast overlijden nog steeds mensen aan de Qkoorts, een ziekte die door schapen en geiten op mensen wordt overgebracht en ondertussen duizenden, waarvan 95 dodelijke, slachtoffers in Nederland heeft gemaakt (het betreft dan de menselijke slachtoffers). [2]

Toch stijgt het aantal geiten in Nederland, waarschijnlijk mede als gevolg van het feit dat de sector (nog) niet gebonden is aan quota en geitenmelk populair is. Het aantal geiten in Nederland is sinds 2000 verdrievoudigd, er zijn nu ongeveer 600000 geiten in Nederland. [3] Als reactie hierop hebben verschillende provincies een geitenstop afgekondigd in het kader van de volksgezondheid. Flevoland kwam in januari als achtste provincie met een ‘geitenstop’ om nieuwe boeren buiten te houden, Friesland kort daarop als negende.

In antwoord op recente vragen van de PvdA op voornoemde problematiek, schrijft het college van gedeputeerden van de provincie Groningen geen geitenstop in de provincie te willen invoeren, omdat zij van de gemeentes geen dergelijk verzoek heeft ontvangen.

Wij willen u graag de volgende vragen stellen.

  1. Bent u met ons van mening, dat gelet op de maatregelen die de meeste provincies hebben genomen, er een reële kans is dat zich in de (nieuwe) gemeente Groningen (meer) geitenhouderijen gaan vestigen, bestaande geitenhouderijen zullen uitbreiden en/of andere agrarische bedrijven zullen omschakelen naar het houden van geiten?
  2. Bent u het met de Partij voor de Dieren eens dat uitbreiding van bestaande bedrijven of nieuwvestiging niet wenselijk is? Zo nee, waarom niet?
  3. Bent u bereid om de provincie Groningen met spoed te vragen een geitenstop in te voeren? Zo ja, welke actie gaat u ondernemen en wanneer? Zo nee, waarom niet?
  4. Kunt u aangeven hoeveel geiten er in de (nieuwe) gemeente Groningen worden gehouden en om hoeveel bedrijven het hier gaat?
  5. Kunt u aangeven hoeveel geiten er in de aan de (nieuwe) gemeente Groningen grenzende gemeenten worden gehouden binnen een straal van twee kilometer met de gemeentegrens en om hoeveel bedrijven het hier gaat?
  6. In hoeverre laten de huidige bestemmingsplannen volgens u ruimte voor geitenhouderijen in de (nieuwe) gemeente Groningen? Bent u bereid om maatregelen te nemen om op korte termijn te voorkomen dat sprake kan zijn van uitbreiding of nieuwvestiging van geitenhouderijen? Zo ja, wat kunnen wij verwachten en wanneer? Zo nee, waarom niet?
  7. Zijn er aanvragen voor omgevingsvergunningen, die betrekking hebben op geitenhouderijen in behandeling? Zo ja, om hoeveel aanvragen en om hoeveel geiten gaat het? Op welke wijze gaat u deze behandelen?

[1] https://www.rivm.nl/nieuws/relatie-nabijheid-geitenhouderij-en-verhoogde-kans-op-longontsteking-bevestigd

[2] https://www.nu.nl/binnenland/5550881/q-koorts-nog-niet-voorbij-in-totaal-al-95-doden.html

[3] https://www.foodlog.nl/artikel/geitenaantal-groeit-tot-recordaantal/

Antwoorddatum: 27 mrt. 2019

1. Nieuwvestiging van agrarische bedrijven (waaronder dus geitenhouderijen) is op grond van artikel 2.26.2 van de Omgevingsverordening van de provincie Groningen, behoudens hoge uitzondering, niet mogelijk.

De maatregelen die in andere delen van Nederland zijn genomen, zouden tot gevolg kunnen hebben dat reeds gevestigde agrarische bedrijven in Groningen geheel of gedeeltelijk omschakelen naar het houden van geiten of dat zij het aantal geiten uitbreiden. Wij hebben echter tot dusver geen aanwijzingen dat deze ontwikkeling gaande is.

Zo zijn er geen meldingen of aanvragen omgevingsvergunning gerelateerd aan geiten in behandeling. Ook hebben wij geen andere aanwijzingen dat het aantal geiten binnen onze gemeente in de nabije toekomst gaat toenemen.

2. Om deze vraag goed te kunnen beantwoorden hebben we advies
gevraagd van de GGD. De GGD adviseert, in lijn met het landelijke
advies, om uit voorzorg terughoudend te zijn met nieuwvestiging en
uitbreiding van geitenhouderijen in de omgeving van gevoelige
bestemmingen zoals woningen, scholen en kinderdagverblijven.
Daarnaast adviseert de GGD om ook terughoudend te zijn met het
plaatsen van (nieuwe) gevoelige bestemmingen in de buurt van reeds
bestaande geitenhouderijen. Vanuit volksgezondheid onderschrijven
wij dit advies.

Dit landelijke advies is opgesteld, omdat aangetoond is dat
longontsteking vaker voorkomt bij mensen die in de buurt van
geitenhouderijen verblijven. Deze verhoging van het aantal
longontstekingen is aangetoond voor een afstand tot 2 kilometer
tussen geitenhouderijen en gevoelige bestemmingen. Longontsteking
is een ernstige aandoening, maar de oorzaak van dit verhoogde risico
is tot dusver onbekend. Het is wel duidelijk dat Q-koorts niet de
oorzaak is van de toename in longontstekingen nabij geitenhouderijen.
Verder is het nog onduidelijk welke maatregelen geschikt zijn om het
verhoogd risico op longontsteking te beperken. Er wordt
vervolgonderzoek gedaan naar deze onduidelijkheden. De resultaten
van dit vervolgonderzoek worden in de periode 2019-2021 verwacht.

3. Zoals aangegeven bij vraag 1 is er reeds een stop op nieuwvestiging.
Bij uitbreiding of omschakeling geldt er een meldings- of
vergunningplicht. In lijn met het advies van de GGD om
terughoudendheid te betrachten zullen wij alert zijn op
ontwikkelingen waarbij sprake is van omschakeling of uitbreiding van
bestaande bedrijven, in het bijzonder wanneer deze ontwikkelingen
plaatsvinden in de omgeving van gevoelige bestemmingen.

4. Volgens het CBS zijn er in 2018 op het grondgebied van de huidige
nieuwe gemeente Groningen 219 geiten in zeven bedrijven.

5. Binnen onze organisatie zijn deze gegevens niet bekend. Het
tijdsbestek voor het beantwoorden van deze vragen liet geen ruimte
voor verder onderzoek bij de diverse aangrenzende gemeenten. Wij
kunnen daarom niet aangeven hoeveel geiten er worden gehouden
binnen een straal van twee kilometer met de gemeentegrens.

6. Zoals aangegeven bij vraag 1 is nieuwvestiging niet mogelijk. Wij zijn
ons bewust van onze verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid
en wij zullen de ontwikkelingen rond eventuele uitbreiding en
omschakeling van bestaande bedrijven daarom scherp in de gaten
houden. Indien deze ontwikkelingen wijzen op een groeiend
geitenbestand in onze gemeente, dan zullen wij ons beraden op het
treffen van beperkende maatregelen, zoals het nemen van een
voorbereidingsbesluit door de raad of het aandringen op provinciale
maatregelen.

7. Zie antwoord op vraag 1.