Schrif­te­lijke vragen over consu­men­ten­vuurwerk tijdens Oud en Nieuw.


Geachte College,

De afgelopen jaren wordt er een breed maatschappelijk debat gevoerd over de negatieve kanten van het gebruik van vuurwerk bij de traditionele Oud & Nieuwviering: geluidsoverlast, verslechtering van de luchtkwaliteit, brandgevaar, de angst en stress die dit alles veroorzaakt bij mens en dier, maar ook het toenemende aantal geweldsincidenten in de richting van hulpverleners. Er is toenemende maatschappelijke weerstand tegen vuurwerk, onder andere vanwege het grote aantal incidenten, maar ook door agressie tegen hulpverleners. Daarnaast roepen oogartsen en experts al jarenlang op tot een verbod op het afsteken van vuurwerk door particulieren.[1]

Allerlei mogelijke meer of minder vergaande maatregelen om die nadelige gevolgen tegen te gaan zijn in het debat de revue gepasseerd, zoals vuurwerkverboden, inperking van afsteektijden, centrale vuurwerkshows en vuurwerkvrije zones. De constatering is ook nu weer dat alle maatregelen die tot nu toe genomen zijn niet leidden tot een oud en nieuw dat veilig en feestelijk verloopt voor al onze inwoners.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid noemt Oud en Nieuw het onveiligste feest en schrijft: ‘ Maatregelen die tot nu toe zijn genomen, hebben niet geleid tot een substantiële daling van slachtoffers, incidenten en schade die ontstaan als gevolg van het gebruik van vuurwerk. Frappant genoeg wordt ondanks de omvang van het aantal slachtoffers en ordeverstoringen doorgaans gesproken over een ‘rustige jaarwisseling’[2]

De politie pleit ook al enkele jaren voor het invoeren van een verbod op consumentenvuurwerk. Korpschef Akerboom zei daarover eerder: ‘een feest waarbij zoveel doden en gewonden vallen, waarbij zoveel schade is en politie wordt bekogeld, dat is een mislukking. Dat zullen we onder ogen moeten zien en daarnaast dus maatregelen moeten nemen.’[3]

Volgens Akerboom is er al geruime tijd een opgaande lijn van geweld tegen politiemensen en hulpverleners zichtbaar, die tot steeds meer ontwrichting en tot weerstand in de samenleving leidt.[4]

Voorzitter van Brandweer Nederland Stephan Wevers zegt over alle genomen maatregelen: ‘Als we de cijfers van de afgelopen jaren op een rij zetten, dan kunnen we concluderen dat alle inspanningen weinig rendement opleveren. Dit baart ons zorgen”[5]

Experts en hulpdiensten pleiten al enige tijd voor het invoeren van een totaal of gedeeltelijk verbod op consumentenvuurwerk en momenteel wordt gewerkt aan een wetsvoorstel door de Partij voor de Dieren en Groenlinks om consumentenvuurwerk landelijk te verbieden.

'Eén dag in het jaar heerst een complete normloosheid', aldus commandant van de politie Noord Nederland Vos. Hij zegt in de Volkskrant zich zorgen te maken om de gezondheid van zijn collega's. 'Eerdere jaren hoorde ik van collega's die waren bekogeld met vuurwerk dat ze dat niet meer meldden, omdat ze het erbij vonden horen. Dat kan niet. We moeten alles vastleggen. Dat is van groot belang in onze strijd met de politiek tegen dat ellendige vuurwerk.’[6]

De minster heeft aangegeven dat gemeenten zelf zones aan mogen wijzen waar het afsteken van vuuwerk verboden is. Ook in Groningen hebben we die zones aangewezen. De gemeenten (ook de gemeente Groningen) hebben in het verleden aangegeven dat alleen een landelijk verbod op consumentenvuurwerk echt zou werken om het aantal incidenten terug te dringen. Oud en Nieuw wordt hiermee een onderwerp waar mee wordt geschoven maar waar intussen niets gedaan wordt dat echt effectief is om Oud en Nieuw veilig en voor iedereen te maken.

Bovenstaande leidt ertoe dat GroenLinks en de Partij voor de Dieren de volgende vragen hebben aan het College:

1) Hoe hebben de vuurwerkvrije zones in de gemeente dit jaar gewerkt? Klopt het dat er in het Noorderplantsoen vernielingen zijn aangericht door middel van vuurwerk?

2) Hoeveel meldingen van overlast kreeg de politie dit jaar?

3) Hoeveel mensen hebben zich bij huisartsenposten of het ziekenhuis gemeld met vuurwerk gerelateerd letsel en kunt u een specificatie geven van de medische kosten? Wilt u hier uitvoeriger op ingaan dan de informatie uit de jaarlijkse collegebrief ‘verloop jaarwisseling’?

4) Volgens de woordvoerder van de burgemeester Hans Coenraads, is de jaarwisseling relatief rustig verlopen. Kunt u ons vertellen hoeveel kosten de gemeente heeft gemaakt? Graag een uitsplitsing naar preventieve kosten, die gemaakt zijn zoals het tijdelijk verwijderen van kledingcontainers, de extra inzet van gemeentelijk personeel, zoals de schoonmaakdiensten en de schade als gevolg van zaken als brandstichting. Wilt u hier uitvoeriger op ingaan dan de informatie uit de jaarlijkse collegebrief ‘verloop jaarwisseling’?

5) Waarnemend burgemeester Remkes van Den Haag sprak van “een ongekend beslag op de totale capaciteit van zowel de politie als brandweer als schoonmaakdiensten”. Hoe oordeelt u over de situatie in de gemeente Groningen en welk deel hiervan is volgens u te wijten aan particulier vuurwerk?

6) Hoeveel plastic is er dit jaar door vuurwerk in het milieu terechtgekomen?

7) Is het College het eens met de stellingname van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de jaarwisseling het meest onveilige feest in de gemeente is?

8) Heeft het college kennisgenomen van het standpunt van zowel de politie als experts waar het op de jaarwisseling aankomt? Wat vindt u daarvan?

9) Hoe beoordeelt het College de lokale verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor de veiligheid van hulpverleners tijdens het uitvoeren van hun werk en van inwoners? Is het College daar voldoende in geslaagd? Zo ja, hoe komt u daartoe? Zo nee, wat moet er gebeuren?

10) Is het College van mening dat het toestaan van het afsteken van consumentenvuurwerk tot gevaarlijke situaties leidt voor inwoners, hulpverleners en dieren?

11) Is het College het eens met de analyse van de politie, brandweer en veiligheidsexperts dat het geheel of gedeeltelijk verbieden van consumentenvuurwerk de enige effectieve manier is om de jaarwisseling veilig en feestelijk voor iedereen te laten verlopen?

12) Is het College voornemens om te lobbyen bij de minister om zo’n verbod zo snel mogelijk in te voeren? Zo ja: op welke termijn wordt de gemeenteraad daarover geinformeerd? Zo nee, is het College bereidt dit op zeer korte termijn te doen?

13) Is het College bereid om, bij de evaluatie van de jaarwisseling, in overleg met hulpdiensten te onderzoeken wat de lokale effecten zouden zijn van het aanwijzen van de gehele gemeente Groningen als vuurwerkvrije zone en wat nodig is om als alternatief te bieden? Te denken valt aan een centrale show.

14) Is het College bereid om, wanneer de minister nalaat om maatregelen te treffen die ervoor zorgen dat inwoners, hulpverleners en dieren veilig zijn tijdens Oud en Nieuw, lokaal en in overleg met omliggende gemeenten maatregelen te treffen zoals het aanwijzen van de gehele gemeente als vuurwerkvrije zone?

Kirsten de Wrede & Terence van Zoelen, Partij voor de Dieren

Mirjam Wijnja, GroenLinks

Marten Duit, Student en Stad

[1] https://www.gezondheidsnet.nl/medisch/oogartsen-pleiten-voor-vuurwerkverbod

[2] https://www.onderzoeksraad.nl/nl/page/6989/veiliger-jaarwisseling-riskant-vuurwerk-verbieden

[3] https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2265971-korpschef-akerboom-oud-en-nieuw-wordt-slechte-traditie-van-geweld.html

[4] https://www.ad.nl/binnenland/korpschef-akerboom-wil-harder-straffen-en-alleen-nog-veilig-siervuurwerk-in-de-verkoop~a6d92ce2/

[5] https://www.ad.nl/binnenland/korpschef-akerboom-wil-harder-straffen-en-alleen-nog-veilig-siervuurwerk-in-de-verkoop~a6d92ce2/

[6] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/politie-maakt-zich-op-voor-operatie-van-het-jaar-jaarwisseling-lijkt-wel-oorlog~ba6880f3/

Antwoorddatum: 22 jan. 2020

Geachte heer, mevrouw,

Met deze brief informeren wij u over het verloop van de jaarwisseling 2019-2020 in onze gemeente. Aangezien het moment van deze brief samenvalt met vragen uit uw raad over de jaarwisseling, beantwoorden wij met deze brief tevens de vragen ex art. 38 RvO van mevrouw Wijnja van GroenLinks, mevrouw De Wrede en de heer Van Zoelen van de Partij voor de Dieren en de heer Duit van Student en Stad over ‘Consumentenvuurwerk tijdens Oud en Nieuw’, alsmede de vragen van mevrouw Woldhuis van 100% Groningen over ‘Vuurwerkshows op gebiedsniveau en afsteken van restvuurwerk op nieuwjaarsdag’. De vragen treft u als bijlage aan. Vooruitblikkend naar de komende jaarwisseling vernemen wij bij de bespreking van deze brief graag uw wensen over het al dan organiseren van één of meerdere centrale vuurwerkshow(s).

Het verloop van de jaarwisseling is al langere tijd landelijk en lokaal onderwerp van een maatschappelijke discussie. In deze discussie is een toenemende onvrede waar te nemen over het afsteken van vuurwerk waar dat gepaard gaat met overlast voor mens en dier, vernielingen, letsel en geweld tegen hulpverleners. Ook in onze gemeente hebben we te maken met negatieve gevolgen die het afsteken van vuurwerk met zich meebrengt. Wij onderschrijven de conclusie van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de viering van Oud en Nieuw op veel plaatsen in Nederland het onveiligste feest van het jaar is. Wij zijn van mening dat er naast de maatregelen die wij nu al nemen om de jaarwisseling in onze gemeente zo veilig mogelijk te laten verlopen een volgende stap dient te worden gezet. Die stap moet naar onze mening zijn dat er, in lijn met het hierboven genoemde advies van de OVV, een verbod komt voor het meest gevaarlijke vuurwerk: vuurpijlen en knalvuurwerk. Een verbod op deze typen vuurwerk komt de veiligheid van bewoners, hulpverleners en dieren ten goede en vermindert overlast.

Vrijdag 10 januari jl. werd bekendgemaakt dat de ministerraad onder meer heeft

besloten om te komen tot een verdere inperking van de toegestane soorten

consumentenvuurwerk. Hoe deze inperking er daadwerkelijk uit gaat zien is nog niet

duidelijk en dient nog te worden uitgewerkt. Wij kunnen ons vinden in de intentie

die het kabinet heeft uitgesproken en wachten de nadere hiervan uitwerking af. Het

terugdringen van het gebruik van gevaarlijk vuurwerk kan effectiever worden

aangepakt met landelijke dan met lokale wetgeving omdat met landelijke wetgeving

ook de verkoop en distributie kan worden verboden. Wij zullen de ontwikkelingen

hierover op de voet volgen en u hierover te zijner tijd verder informeren.

Het verder terugdringen van het gebruik van consumentenvuurwerk zal niet alle

problemen die zich rond de jaarwisseling voordoen voorkomen. We zien rond de

jaarwisseling ook branden en vernielingen die geheel los staan van het afsteken van

vuurwerk. In onze gemeente leveren hulpdiensten en gemeentepersoneel jaarlijks

een flinke inzet om de jaarwisseling zo goed mogelijk te laten verlopen. Welk deel

hiervan te maken heeft met het gebruik van particulier vuurwerk is niet aan te geven.

Voorbereidingen jaarwisseling

Evenals vorig jaar hebben we ons samen met diverse ketenpartners op de

jaarwisseling voorbereid. Halt heeft weer lessen ‘overlast rond de jaarwisseling’

verzorgd voor leerlingen in het basis- en voortgezet speciaal onderwijs. Jeugd- en

opbouwwerkers van WIJ, de brandweer en de politie hebben in de wijken met

bewoners afspraken gemaakt over het maken van vreugdevuren. Door afspraken te

maken en bewoners verantwoordelijk te maken proberen we te voorkomen dat vuren

worden gestookt op plekken die gevaarlijk zijn of waar vuur (bv. op asfalt) schade

veroorzaakt.

Om te voorkomen dat in de oudejaarsnacht afval op vuurbulten terecht komt heeft

Stadsbeheer ook dit jaar samen met WIJ straatacties georganiseerd waarbij bewoners

grofvuil konden afvoeren. Gemeentelijke handhavers hebben in de aanloop naar de

jaarwisseling enkele in slechte staat verkerende voertuigen en aanhangers die een

potentieel brandrisico opleveren laten verwijderen. Over de tien vuurwerkvrije zones

hebben we ook dit jaar uitvoerig gecommuniceerd. Bewoners van de straten in de

zone alsmede die van omliggende straten hebben persoonlijk een brief gekregen. We

hebben de zones aangeduid met nieuwe borden waarop naast tekst ook een

pictogram is opgenomen dat duidelijk maakt dat het afsteken van vuurwerk niet is

toegestaan. Daarnaast is stadsbreed via verschillende kanalen over de vuurwerkvrije

zones gecommuniceerd.

Dit jaar hebben we, in samenwerking met de ketenpartners, meer aandacht besteed

aan op de persoon gerichte bestuurlijke maatregelen. Daarbij hebben we

nadrukkelijk aandacht besteed aan de wijk Paddepoel gelet op de gebeurtenissen in

de Voermanstraat vorig jaar en Hoogkerk gelet op de periode rondom de

jaarwisseling van vorig jaar en de verstoringen van de openbare orde gedurende

2019. De burgemeester heeft op basis van informatie van de politie aan zes mensen

die eerder de openbare orde hebben vestoord voor de periode rond de jaarwisseling

een gebiedsverbod opgelegd. Aan drie mensen is een waarschuwing gegeven dat ook

zij bij herhaling van hun gedrag voor een gebiedsverbod in aanmerking komen. Deze

gebiedsverboden en waarschuwingen zijn allen door ambtenaren van de gemeente

samen met de politie aan betrokkene (en bij minderjarigen in aanwezigheid van een

ouder) uitgereikt. In één situatie heeft de burgemeester een woning gesloten van

iemand die thuis aan het experimenteren was met een grote hoeveelheid explosieve

stoffen. De politie heeft na het opleggen van de gebiedsverboden intensief contact

gehouden met de betrokkenen en heeft de naleving van de verboden gecontroleerd.

In Hoogkerk zijn door gemeente, politie, brandweer en WIJ Groningen afspraken

gemaakt met het bestuur van het Suikerhonk voor een op hun terrein te houden

feestje inclusief een vreugdevuur.

Verloop van de jaarwisseling

De dagen voorafgaand aan alsmede de jaarwisseling zelf zijn vanuit het perspectief

van de openbare orde rustig verlopen. Op de dagen voorafgaande aan de

jaarwisseling heeft de politie in het centrum van Hoogkerk meerdere bekeuringen

uitgeschreven voor het afsteken van vuurwerk en overtreding van het

samenscholingsverbod. Het feest op het terrein van het Suikerhonk is in goede sfeer

verlopen. Grote incidenten zijn in de hele gemeente uitgebleven.

Tijdens de jaarwisseling zijn in de avond en nacht jeugdwerkers van WIJ in de

wijken op straat geweest om de organisatie van afgesproken vreugdevuren in goede

banen te leiden. Waar nodig werden bewoners aangesproken op hun gedrag en werd

door WIJ de politie ingeseind. Ook het omgekeerde kwam voor, de politie die WIJ

inschakelde om te interveniëren waardoor politiebemoeienis achterwege kon blijven.

De politie heeft tijdens de jaarwisseling geen oud & nieuw-gerelateerde

aanhoudingen verricht en ook geen geweld tegen hupverleners geregistreerd. Wel

zijn er in het centrum van Groningen ’s nachts vier mensen aangehouden vanwege

hun betrokkenheid bij een vechtpartij in een horecagelegenheid.

In de periode rondom de jaarwisseling zijn er in de gemeente Groningen door de

politie 71 incidenten geregistreerd die te relateren zijn aan het afsteken van

vuurwerk. Dit betreffen gebeurtenissen waarop inzet van de politie heeft

plaatsgevonden.

De ziekenhuizen in de stad en de Doktersdienst hebben in totaal 31

vuurwerkslachtoffers behandeld (8 in de ziekenhuizen en 23 bij de Doktersdienst).

Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt dat het verzorgingsgebied van deze

instellingen groter is dan onze gemeente. Meer specifieke informatie over de

woonplaats van de slachtoffers en de plaats van het incident, het soort letsel en een

specificatie van de medische kosten is voor ons niet beschikbaar.

In de avond van 31 december was er sprake van een zeer dichte mist. Gemeentelijke

handhavers die waren belast met de handhaving van de vuurwerkvrije zones zijn in

de loop van de avond vanwege de mist teruggekeerd naar het centrum van de stad en

hebben geassisteerd bij de handhaving van de vuurwerkvrije zones daar, omdat een

deel van de ingehuurde beveiligers de stad niet kon bereiken. Het vuurwerkvrij

houden van de zones in het centrum is in grote lijnen goed verlopen. Mensen lieten

zicht prima aanspreken en toonden begrip voor deze zones. Tijdens het aftelmoment

op de Vismarkt, dat is bezocht door ca 2.000 mensen, is één bezoeker door

beveiligers van het terrein verwijderd in verband met het afsteken van vuurwerk.

Vanwege de mist kon de vuurwerkshow in Ten Boer geen doorgang vinden. Op

verzoek van de organisator van de vuurwerkshow en na overleg tussen de

burgemeester en de Commissaris van de Koning (vergunningverleners voor

respectievelijk het evenement en het ontsteken van het vuurwerk) is de

vuurwerkshow op nieuwjaarsdag om 19.00 uur gehouden. Bij de vuurwerkshow

waren ca. 700 toeschouwers aanwezig.

Ook dit jaar zijn er tijdens de jaarwisseling weer twee zogeheten MST’s ingezet

(multi surveillanceteams – rondrijdende auto’s met brandweer en politie). Het MST

reageert op meldingen over vuren op straat en schouwt ter plaatse de vuurbult en de

gevaarzetting. Indien hier direct tegen opgetreden dient te worden komt ‘het treintje’

in actie waarbij de politie zorgt voor een veilige werkomgeving, de brandweer het

vuur blust en Stadsbeheer de restanten opruimt. Tijdens de jaarwisseling zijn er in

totaal 57 meldingen binnengekomen bij het coördinatieteam van de MST’s. Op basis

van de bevindingen van de MST’s bleken 8 gezamenlijke inzetten met het treintje

noodzakelijk. 46 keer was deze inzet niet noodzakelijk. Vanwege een langere

aanrijdtijd door de mist was het vuur soms uitgebrand of dusdanig klein geworden

waardoor verder optreden niet nodig was. In de loop van de avond is er vanwege de

mist voor gekozen om bij een deel van de meldingen de noodhulp van de politie de

schouw te laten doen in plaats van de combinatie van brandweer en politie.

In het Noorderplantsoen zijn twee prullenbakken vernield door middel van

vuurwerk. De totale schade aan gemeentelijke eigendommen bedraagt €104.000,-

Dit schadebedrag ligt aanmerkelijk hoger dan vorig jaar. Gerekend naar de omvang

van de huidige gemeente Groningen bedroeg de totale schade toen € 28.000,-. De

toename van de schade dit jaar wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een vernielde

houten brug over een vijver. Vervanging van deze brug alleen al kost € 60.000,-. Een

andere verklaring van de toename van het schadebedrag kan mogelijk worden

gevonden in de weersomstandigheden van die avond. Hierdoor konden de MST’s en

de treintjes minder snel ter plaatse zijn waardoor vuren langer konden branden en/of

konden uitbreiden.

Over de hoeveelheid plastic die door vuurwerk in het milieu terecht is gekomen is

ons niets bekend.

Kosten inzet gemeente

De jaarwisseling brengt een forse inzet van diverse onderdelen van de gemeente en

hulpverleningsdiensten met zich mee. De kosten voor de gemeentelijke inzet rond de

jaarwisseling zijn voor dit specifieke project niet apart geadministreerd. Voor het

project Oud en Nieuw is een budget beschikbaar van € 110.000-. Dit budget wordt

besteed aan onder meer: de organisatie van activiteiten voor (jeugdige) bewoners om

overlast te voorkomen, een subsidie aan Halt, het aftelmoment op de Vismarkt en de

vuurwerkshow in Ten Boer, de inhuur van beveiligers ter ondersteuning van de

handhaving van de vuurwerkvrije zones en communicatie.

Vuurwerkshow(s) op gebiedsniveau en tweede afsteekmoment op

nieuwjaarsdag?

De raad van de voormalige gemeente Ten Boer heeft in 2017 het initiatief genomen

om in Ten Boer een vuurwerkshow te organiseren om overlast rond de jaarwisseling

te verminderen. De eerste show werd volledig door de gemeente gesubsidieerd. Het

plan was de subsidie na drie jaar te stoppen, waarna de show via initiatieven uit de

lokale gemeenschap bekostigd zou worden. Deze initiatieven zijn niet van de grond

gekomen. In 2018 heeft de voormalige gemeente Ten Boer de show volledig betaald

en in 2019 is de show incidenteel door de gemeente Groningen uit vorengenoemd

projectbudget Oud en Nieuw betaald. Voor een vuurwerkshow in Ten Boer

ontbreekt structurele financiering.

Of de vuurwerkshow in Ten Boer heeft bijgedragen aan vermindering van overlast is

ons niet bekend. Hier is geen onderzoek naar gedaan. Zolang het kabinet niet komt

met een totaalverbod op het afsteken van vuurwerk zijn wij geen voorstander van het

organiseren van meerdere vuurwerkshows in de wijken. Dit omdat de mogelijke

voordelen van meerdere shows in termen van minder overlast, vernieling en

verontreiniging naar onze mening niet opwegen tegen de kosten die deze shows,

waaronder begrepen de kosten voor gemeente en hulpverleningsdiensten, met zich

meebrengen.Dat de vuurwerkshow in Ten Boer op nieuwjaarsdag is gehouden had enkel en alleen

te maken met de slechte weersomstandigheden op oudejaarsavond. Wij zijn geen

voorstander van het structureel afsteken van vuurwerk op nieuwjaarsdag omdat dit

een extra overlastmoment tot gevolg heeft. Om oudere mensen en kinderen van een

vuurwerkshow te laten genieten kan een vuurwerkshow op oudejaarsdag eerder op

de avond worden gehouden.

Het afsteken van consumentenvuurwerk is toegestaan op 31 december van 18.00 uur

tot 1 januari 02.00 uur. Dit is landelijk geregeld in het Vuurwerkbesluit. Wij kunnen

hier met lokale regelgeving niet van afwijken. Overigens willen wij dit ook niet om

redenen als hiervoor genoemd.

Komende jaarwisseling

Bij de voorbereiding van de komende jaarwisseling zullen we in overleg met de

driehoekspartners blijvend aandacht besteden aan het toepassen van maatregelen om

raddraaiers van straat te houden en te weren uit straten en wijken waar zij voor

overlast zorgen. We besluiten de landelijke lijn te volgen en het kabinetsbesluit af te

wachten. Verder zullen we onderzoeken hoe we de toegenomen schade kunnen

voorkomen en, waar deze toch ontstaat, de kosten hiervan kunnen verhalen op de

daders.

In onze terugblik op het verloop van de jaarwisseling 2018-2019 hebben wij

aangekondigd om op uw verzoek de haalbaarheid van een centrale vuurwerkshow te

onderzoeken. De resultaten van dit onderzoek heeft u in de commissie F&V van

september 2019 besproken. Wij vernemen graag uw wensen over het al dan niet

organiseren van een vuurwerkshow in onze gemeente bij de komende jaarwisseling.

Het organiseren van een show vraagt om voldoende voorbereidingstijd - hiermee zal

dit voorjaar moeten worden gestart - en de (meerjarige) beschikbaarstelling van een

budget aangezien hiervoor in de gemeentebegroting geen middelen zijn

gereserveerd.

Wij vertrouwen er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en uw vragen

voldoende te hebben beantwoord.

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders van Groningen,