Schrif­te­lijke vragen over Suiker­zijde, de soor­ten­rijkdom van de vloei­velden en de keuze van het compen­sa­tie­gebied


Indiendatum: 20 apr. 2021

Groningen, 20-4-2021

Geacht college,

De gemeentelijke fractie van de Partij voor de Dieren begrijpt dat het woningtekort ook in Groningen fors is en dat er daarom flink moet worden bijgebouwd. Het project Suikerzijde heeft echter een flinke keerzijde: de ontwikkeling van de voormalige (noordelijke) vloeivelden gaat ten koste van een rijk natuurgebied dat hier in de afgelopen vijftien jaar ontstaan is. Het natuurgebied biedt huis aan verscheidene vogelsoorten, amfibieën, kleine zoogdieren en zelfs reeën en vossen.[1] In 2011 waarschuwde de toenmalig voorzitter van IVN Groningen, Gert Jan Huiskes, al voor het feit dat wanneer de (noordelijke) vloeivelden een nieuwe bestemming zou krijgen, daarmee de unieke vogelbroedplaats in het geding zou komen. [2]

In de afgelopen maanden konden inwoners digitaal en schriftelijk inspreken op de plannen. Uit meerdere zienswijzen en inspraakreacties blijkt terechte bezorgdheid over dit unieke stuk natuur aan de grenzen van de stad Groningen. Ook onze fractie maakt zich zorgen over het verlies aan biodiversiteit en leefgebied voor dieren als gevolg van deze ruimtelijke ontwikkeling. De gemeentelijke fractie van de Partij voor de Dieren stelt het college daarom graag een aantal vragen.

Over het proces

De beeldvormende sessies over de planvorming van de Suikerzijde gingen vooral om stedenbouwkundige onderwerpen en minder over het verlies aan natuur en de daarvoor ingerichte of nog in te richten compensatiegebieden. Treffend daarbij zijn afbeeldingen van natuur die in de presentatie als ‘obstakels aan de stadsrand’ worden gekarakteriseerd.

  1. Kan het college ingaan op de gesprekken die de afgelopen jaren gevoerd zijn met ecologen en natuurorganisaties? Hoe keken deze gesprekspartners aan tegen de bebouwing van de voormalige vloeivelden?
  2. In welke mate zijn ecologen en natuurorganisaties tot nu toe betrokken geweest bij de planvorming van de Suikerzijde en hebben zij invloed kunnen uitoefenen op de totstandkoming van het plan om de voormalige vloeivelden te bebouwen?
  3. Is het college het met de Partij voor de Dieren eens dat hier in zekere zin eerder sprake is van een uitleglocatie in een natuurgebied dan binnenstedelijke ontwikkeling en dat daarmee ontwikkeling volgens het concept van de compacte stad, zoals Groningen prefereert, hiermee in mindere mate aan de orde is?

De gemeentelijke fractie van de Partij voor de Dieren is van mening dat de ontstane natuur en biodiversiteit op en nabij de voormalige vloeivelden beter beschermd dan gecompenseerd had kunnen worden. Het college heeft ervoor gekozen om de vloeivelden te bebouwen met als gevolg verlies van zeer waardevolle natuur.

4. Is er in het traject voor de herbestemming van de (noordelijke) vloeivelden nagedacht over de mogelijkheid het gebied te bestemmen tot Natura 2000-gebied? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat waren de mogelijkheden en (on) mogelijkheden die u hierbij tegenkwam?

5. Is er in het traject nagedacht over de mogelijkheid om de (noordelijke) vloeivelden op te nemen in de Stedelijke Ecologische Structuur (SES)? Wat waren hierbij de voors en tegens?

6. De vloeivelden maakten deel uit van de SES. Tot 2014, toen maakten ze er geen deel meer van uit. Hoe heeft dat kunnen gebeuren?

7. Bureau Waardenburg adviseerde de vloeivelden niet te bebouwen, vanwege de zeer hoge ecologische waarde ervan en leverde een schetsje, hoe er toch veel huizen gebouwd kunnen zonder de vloeivelden (al te zeer) aan te tasten. Waarom is hier niets mee gedaan? Bent u bereid om alsnog een andere richting op te denken en niet in de vloeivelden te gaan bouwen?

Over de inrichting van een nieuw compensatiegebied.

Als gevolg van het verlies van de natuur op de voormalige vloeivelden moet ca 14 hectare gecompenseerd worden. Een deel daarvan is al bestemd. Ecologisch bureau Waardenburg heeft in een ecologisch rapport aangegeven dat de vloeivelden eigenlijk behouden moeten blijven om de draagkracht voor de geoorde fuut niet te beperken.[3] De vloeivelden zijn een leefgebied voor 13% van de gehele Nederlandse populatie (38% van de populatie in Groningen-Drenthe) geoorde futen. Wel schrijft Bureau Waardenburg dat de geoorde fuut in theorie zou kunnen uitwijken indien nieuw broedgebied gerealiseerd is.

8. Wordt gewacht met de verdere ontwikkeling van het voormalig Suikerunieterrein (deelgebied Noord) alvorens bekend is of de geoorde fuut zich daadwerkelijk heeft weten aan te passen en is uitgeweken, zoals de ecologische toets voorschrijft? Is het volgens u juridisch houdbaar om dit los te laten?

9. Waarom heeft u uw initiële plannen gewijzigd en gaat u nu eerst in het noorden beginnen, en later in het zuiden?

Voor de compensatie voor watervleermuis en geoorde fuut wordt gekeken naar een zeer succesvol weidevogelgebied ten westen van Westpark, waar door jarenlang (subsidie)beleid heel veel grutto’s broeden, maar ook talloze andere soorten. Het gebied is in beheer door Collectief-West. Over het aanwijzen van dit gebied als compensatiegebied hebben reeds meerdere inwoners en organisaties hun zorgen geuit. Wij stellen daarover de volgende vragen:

10. Bij deze vorm van ‘kwalitatieve’ compensatie moeten al succesvolle populaties wijken voor een soort die zich er misschien gaat vestigen. Vindt u dat u hiermee recht doet aan een zorgvuldige uitvoering van het beleid beschermde soorten, en zo ja, waarom?

11. De plas zal worden gegraven in beheertype Open grasland . Welke gevolgen zal e.e.a. hebben voor het (weidevogel)beheer in dit gebied voor de betrokken agrariërs? Is het volgens u fatsoenlijk om de beheerders hier ongevraagd en, is gebleken uit de brief van Collectief-West, tegen hun zin een waterplas in de maag te splitsen?

12. Het Collectief Groningen West doet een voorstel voor alternatieve compensatielocaties en herinrichting. Heeft u deze alternatieven onderzocht? Kunt u ons meenemen in dit onderzoek en ons informeren over de voors en tegens van andere locaties?

13. U stelt voor om – weer ter compensatie voor de weidevogels - voor de weidevogels nieuw leefgebied te creëren op gemeentegrond bij Leegkerk. Hoe succesvol acht u deze intentie, gezien de honkvastheid van met name grutto’s, maar ook andere weidevogels? Wordt met dit plan niet een (te) groot risico genomen? Zo nee, waarom niet?

14. Heeft er overleg plaatsgevonden met de Vleermuiswerkgroep? Zo nee, waarom niet en gaat u dit alsnog doen? Zo ja, wat was de uitkomst van de gesprekken?

15. Op welke wijze gaat u weidevogels, die een open landschap nodig hebben, en vleermuizen, die juist bomen en bosschages nodig hebben, samen in één stuk land proppen?

16. Is het correct dat als het bouwen in het zuidelijke deel start er opnieuw geschoven gaat worden met (compensatie)natuur? Bent u het met ons eens dat robuust natuur- en soortenherstel gebaat is bij continuïteit en rust, en dat het aanleggen van tijdelijke compensatiegebieden daar niet aan bijdraagt? Zo nee, waarom niet?

17. Verwacht u dat er in de toekomst (steeds) vaker sprake zal zijn van ‘kwalitatieve’ compensatie in plaats van ‘kwantitatieve’ compensatie, omdat er te weinig grond beschikbaar is voor nieuwe natuur? Zo ja, ziet u hier geen bezwaren in? Verwacht u in de toekomst dat hierdoor de vergunningverlening Wnb gecompliceerder gaat worden omdat er een tekort aan compensatiegronden gaat optreden?

18. Hoe kan een eventueel tekort aan gronden voor natuurcompensatie volgens u het best worden opgelost? Behoort het aankopen van landbouwgrond om compensatienatuur te realiseren ook tot de mogelijkheden? Zo nee, waarom niet?

19. Over de inrichting van het weidevogelgebied als compensatiegebied voor het verlies aan natuur in de voormalige vloeivelden bestaat veel onvrede. Kan het college aangeven met welke partners zij hierover in gesprek is?

20. Om de natuurwaarden van het gebied in de toekomst te verhogen moeten er in de toekomst verbindingen worden aangelegd tussen het voormalige Suikerunieterrein en delen van de SES (zoals het Stadspark) en Natura 2000-gebieden. In welke mate bestaat er al planvorming over de aanleg van ecologische corridors naar andere groene gebieden in de nabijheid van het voormalige Suikerunieterrein?

Met vriendelijke groet,

Kirsten de Wrede

Partij voor de Dieren

[1] Zie voor de rijkheid van het gebied de dronebeelden via https://www.youtube.com/watch?v=xfBPy85Yf1g of de prachtige foto’s via https://twitter.com/SuikerZijde

[2] Bezorgdheid over natuur op vloeivelden, https://www.youtube.com/watch?v=hQ07vEugCk4, 24 feb. 2011.

[3] https://gemeente.groningen.nl/...